چگونه آزاد باشیم

مجموعه‌ی «حکمت باستان برای زندگی امروز» شامل خطابه‌هایی است برآمده از دلِ فلسفه‌ی کلاسیک یونان و روم، در قالبی تازه و با عناوینی امروزی. «حکمت باستان» فلسفه‌ای عملی است برای «زندگی» که در خلق یک انسان فضیلت‌مند می‌کوشد. این فلسفه همانا مقوله‌ای است بیرون از دایره‌ی تنگ گروه‌های علمی دانشگاهی و اصطلاحات فنی دشوارفهم؛ و هسته‌ی اصلی‌اش زیستن بر وفق طبیعت یا، به عبارت بهتر، زیستن بر مبنای «عقل» مندرج در طبیعت است. فلسفه‌ی باستان همگان را خطاب قرار می‌دهد و دامنه‌ی این همگان تا مخاطبان امروز نیز ادامه می‌یابد؛ مخاطبانی که با فروریختن روایت‌های عظیم ایدئولوژیک-مذهبی مشتاق‌اند در چارچوبی این‌جهانی و از طریق عقل انسانی به زندگی‌شان معنا دهند.
حکمت باستان برای خوانندگان امروزی
4 –
آزاد زیستن در گرو نفی بردگی است، آن‌گونه که صاحب‌اختیار و فرمانروای خود باشیم. اما چگونه؟ اهمیت کتاب حاضر در آن است که نویسنده‌ی آن خود دیرزمانی برده بوده است و مخاطبان او نیز کسانی هستند که هیچ چشم‌انداز و تصوری از آزادی سیاسی در عصر خود نداشته‌اند. اما اپیکتتوس می‌داند که احیای این تصور در گرو آزادی فرد از قید هر آن چیزهایی است که او را از درون نیز به بردگی کشانده‌اند. اپیکتتوس به ما می‌آموزد که هرگاه مغلوب عللی مخالف طبیعت‌مان شویم، برده هستیم؛ و هر اتفاقی، هر قدر هم که بیرونِ اختیار ما رخ داده باشد، فرصتی است برای به کار گرفتن عاملیت و سنجش خودمان، چرا که ما در نحوه‌ی مواجهه با آن آزاد هستیم.