از داستان خسرو و شیرین تا پایان شاهنامه

روایت شاهنامه از داستان دلدادگی خسرو و شیرین بیش‎تر جنبه‎ی تاریخی دارد و داستان این عشق تاثیر بسیاری بر روند حوادث تاریخی می‎گذارد.
فروپاشی سلسله‎ی ساسانی از دوره‎ی پادشاهی خسروپرویز به تدریج شکل می‎گیرد. خیانت سرداران بزرگ در طول زمامداری پادشاهان بعدی این دودمان به اوج می‎رسد. یزگرد سوم، پادشاه جوان و دلاور ایران، با خیانت یکی از بزرگان، که پرورده‎ی خود اوست، به قتل می‎رسد. در این هنگام است که فاصله‎ی طبقاتی در جامعه زیاد می‎شود و مردم که از این اختلاف طبقاتی به تنگ آمده‎اند، راه ورود به این سرزمین را برای اعراب باز می‎کنند و امپراتوری عظیم ایران نابود می‎شود.
فردوسی بزرگ‎ترین حماسه‎سرای ایران است و سروده‎اش، شاهنامه، بخش مهم هویت فرهنگی ایرانیان. برای اینکه عظمت کار فردوسی را بدانیم باید به دوران او نگاهی بیندازیم. در زمانی که فرهیختگان ایرانی به زبان عربی می‎‎نگاشتند و عربی‎دانی سبب تفاخر اهل علم و ادب بود، فردوسی شاهنامه را به زبان فارسی سرود.
شاهنامه براساس داستان‎هایی باستانی سروده شده، اما فردوسی داستان‎ها را گسترش داده و با افزون دیدگاه‎های خود اثری تازه آفریده که زبانی ساده دارد. خواننده در کشاکش داستان‎های شاهنامه با پهلوانان زندگی می‎کند؛ با پیروزی‎شان احساس پیروزی می‎کند و در اندوه و شادی با آن‎ها همراه می‎شود.