از داستان پیدایش شطرنج تا پایان پادشاهی هرمزد

در این کتاب داستان پادشاهی خسرو نوشین‎روان و حوادث دوره‏‎ی پادشاهی او و چند تن دیگر از شاهان ساسانی روایت می‎شود. یکی از داستان‏‎های شگفت این دوره داستان پیدایش شطرنج است که اصلی هندی دارد. دو شاهزاده بر سر تصاحب تخت پادشاهی با هم نبرد می‏‎کنند و با کشته‎شدن یکی از برداران، برادر دیگر برای اثبات بی‎گناهی‎اش به مادر این بازی را اختراع می‎کند. هندی‎ها نوشین‎روان و دانشمندانش را وادار می‎کنند که طرز بازی شطرنج را بگویند و بوزرجمهر، وزیر دانشمند نوشین‏‎روان، آن را شرح می‎‏دهد و در مقابل شطرنج بازی نرد را ابداع می‏‎کند.
فردوسی بزرگ‎ترین حماسه‎سرای ایران است و سروده‎اش، شاهنامه، بخش مهم هویت فرهنگی ایرانیان. برای اینکه عظمت کار فردوسی را بدانیم باید به دوران او نگاهی بیندازیم. در زمانی که فرهیختگان ایرانی به زبان عربی می‎‎نگاشتند و عربی‎دانی سبب تفاخر اهل علم و ادب بود، فردوسی شاهنامه را به زبان فارسی سرود.
شاهنامه براساس داستان‎هایی باستانی سروده شده، اما فردوسی داستان‎ها را گسترش داده و با افزون دیدگاه‎های خود اثری تازه آفریده که زبانی ساده دارد. خواننده در کشاکش داستان‎های شاهنامه با پهلوانان زندگی می‎کند؛ با پیروزی‎شان احساس پیروزی می‎کند و در اندوه و شادی با آن‎ها همراه می‎شود.