از رویا که حرف می زنیم

از نظر سورئالیست‏‏‎ها رویا، نه جنبه‎‏ای آشکار از آرزویی نهفته، بلکه جنبه‏‎ای مخدوش از آن است؛ رویا یکی از ابعاد بنیادی گونه‏‎ی انسان است. اگر بخواهیم دقیق‏‎تر بگوییم، رویا خود آرزوست، اما در رادیکال‏‎ترین شکل آن. استدلال آن‎ها این بود که عامل محرک مردم خواسته‏‎های آن‎هاست. مردم هرکاری می‏‎کنند تا زنده بمانند، عشقشان را پیدا کنند و در سلامتی و سعادت باشند. این‏‎ها همه نیازهایی آشکار است که معمولاً از جایگاه ما در جامعه نشئت می‏‎گیرد. (اما) بالاتر از همه‏‎ی این‏‎ها آرزویی است ناب، غنی، ژرف، و بیان ناشدنی؛ این همان چیزی است که رویا، وقتی کسی سرکوبش نمی‏‎کند، برمی‏‎انگیزد.
ما با واگویه کردن رویایمان می‎توانیم بر هیجاناتمان مسلط شویم، خودمان را بهتر بشناسیم، خیالی خوشایند را کش دهیم، و از طرح داستان فوق‏‎العاده‏‎ای که فی‏‎البداهه اجرایش کرده‏‎ایم کیف کنیم. درست است که بازگو کردن رویا آن را تنزل می‏‎دهد، اما در عین حال تنها امکان ما برای درک ظرفیت خلاقانه، بازی تلمیحات، استعاره‏‎ها، جانشینی‏‎ها و جناس‏‎هایی است که در ذهن در خوابمان رخ می‏‎دهد. تعریف کردن رویا به اندازه‏‎ی گوش دادن به واگویه‏‎ی دیگران لذت‏بخش است، و نه قصه‏‎گو و نه مخاطب کاری به این ندارند که این واگویه به رویای اصلی وفادار مانده یا نه.