جنگ جهانی اول

می‎گویند هیچ حادثه‎ای همچون قتل آرشیدوک فرانتس فردینانت، وارث تاج و تخت پادشاهی اتریش-مجارستان، و همسرش سوفی در ژوئن 1914 چنان آثار فاجعه‎باری برجا نگذاشته است. لیکن آیا به‌راستی ماجراجویی جوانی صرب تنها عامل بروز جنگی عالم‎گیر بوده است یا بسی پیش‎تر رقابت‌های آشکار و پنهان امپراتوران و پادشاهان اروپایی، ملی‎گرایی افسارگسیخته و مطامع استعماری قدرت‌های بزرگ زمینه ساز نبردهای متفقین و نیروهای مرکزی در گالیپولی، ایپر و بسیاری از مناطق دیگر شده بود. جنگ جهانی اول علاوه بر خسارات جانی و مالی سرسام‌آوری که نصیب ملل درگیر جنگ کرد، طومار چند امپراتوری و دودمان سلطنتی بزرگ را در آلمان، اتریش-مجارستان، روسیه و ترکیه درهم پیچاند تا ناقوس گسست قطعی با نظم دیرپای قرون گذشته را به‎صدا درآورد. قربانیان اصلی همچون همیشه مردم و به‌خصوص جوانانی بودند که به‎قول رادیِرد کیپلینگ فریفتۀ سخنان پوچ “پدران” خود شدند.