در ترجمۀ کتابها، چند صفحۀ نخستْ نقش حیاتی دارند. مدلی که نویسنده مینویسد، شکلی که بحث را پیش میبرد، و نحوۀ توصیف و تبیین و استدلال او، بیشوکم، در همان صفحات آغازینْ خود را نمایان میکنند. «گیریش شامبو» روایتش از سینهفیلیای معاصر را عجیب جذاب و جدلی آغاز میکند. همان ابتدا یقۀ سوزان سانتاگ را میگیرد و جستار مشهور و بارها خواندهشدۀ او، «انحطاط سینما»، را به پرسش میکشد.
سانتاگ در آن جستار، بیش از هر چیز، از زوال و مرگ صحبت میکند: زوال سینما و مرگِ سینهفیلیا. شامبو زیر بار نمیرود، او میخواهد از تداوم سینما و تغییر شکل سینهفیلیا دفاع کند، از امروز، از اینکه هر نسلی سینمای خود و سینهفیلیای خود را خلق میکند، که ور افتادنِ عادتها و آیکونها و آیینهای سینما و سینمادوستیِ پیشینیان به معنای نابودیِ سینما و سینمادوستی نیست، که هر نسلی رسم و روش خودش را مییابد و دنبال میکند. داعیۀ جهانشمولِ جستار سانتاگ برای شامبو پذیرفتنی نیست، و او میکوشد تا از همان صفحات آغازین این حقیقت را توضیح دهد که همانطور که «سینماها»ی زیادی در طول مسیر تاریخ این مدیوم وجود داشتهاند، «سینهفیلیاها»ی زیادی هم وجود داشتهاند.
کتاب سینهفیلیای نوین آنقدری که بر معاصریتِ سینهفیلیا تأکید میکند، برای خود سینهفیلیا و سرگذشت و سیر مفهومی آن وقت نمیگذارد. نه اینکه این دومی را مفروض بگیرد و از آن رد شود، اما خلاصهوار و بیشتر در ذیل شرحِ معاصریت سینهفیلیاست که پای مباحث تاریخی و مفهومی را پیش میکشد. «سینهفیلیا صرفاً در علاقه به سینما یا حتی میل به زیاد فیلم دیدن خلاصه نمیشود. اینها شرط لازم و نه کافی برای سینهفیلیا هستند. نه تنها دیدن، که فکر کردن، خواندن، حرف زدن و نوشتن دربارهی سینما به هر نحوی، فارغ از اینکه چقدر نامتعارف باشند، همگی فعالیتهای کلیدی برای یک سینهفیل هستند. به بیان دیگر، سینهفیلیا مستلزم قسمی دلبستگی فعالانه به گفتمان حول فیلمهاست.
کتاب در همان صفحات نخستینش با ترسیم چنین شِمایی از سینهفیلیا، مستقیم و بیمقدمه سراغِ اَشکال تازهی فیلم دیدن و فرمهای نوظهور نوشتن دربارۀ فیلمها میرود، تا به این سوال پاسخ دهد که در دوران اینترنت و تکنولوژیهای رسانهای جدید، تجربۀ مواجهه با فیلمها و گفتمان حول فیلمها چگونه تجربهای است… شامبو سینهفیلیای معاصر را درون فرهنگ فیلم اینترنتی فرامیخواند و از طریق برشمردن تفاوتهایش با سینهفیلیای کلاسیکِ فرهنگ فیلم پیشاـاینترنتی، نشان میدهد که چه امکانهای تازهای پیش روی سینهفیلهای عصر اینترنت است، که نحوۀ دسترسی آنها به نقدها و فیلمها چه تغییری کرده است، که چه اتفاقی برای توصیف فیلمها و خاطرۀ فیلمها افتاده است، که تماشاگران و منتقدان این عصر از چه ابزارها و مدیومهایی برای شرح مواجههشان با فیلمها میتوانند استفاده کنند.
سانتاگ در آن جستار، بیش از هر چیز، از زوال و مرگ صحبت میکند: زوال سینما و مرگِ سینهفیلیا. شامبو زیر بار نمیرود، او میخواهد از تداوم سینما و تغییر شکل سینهفیلیا دفاع کند، از امروز، از اینکه هر نسلی سینمای خود و سینهفیلیای خود را خلق میکند، که ور افتادنِ عادتها و آیکونها و آیینهای سینما و سینمادوستیِ پیشینیان به معنای نابودیِ سینما و سینمادوستی نیست، که هر نسلی رسم و روش خودش را مییابد و دنبال میکند. داعیۀ جهانشمولِ جستار سانتاگ برای شامبو پذیرفتنی نیست، و او میکوشد تا از همان صفحات آغازین این حقیقت را توضیح دهد که همانطور که «سینماها»ی زیادی در طول مسیر تاریخ این مدیوم وجود داشتهاند، «سینهفیلیاها»ی زیادی هم وجود داشتهاند.
کتاب سینهفیلیای نوین آنقدری که بر معاصریتِ سینهفیلیا تأکید میکند، برای خود سینهفیلیا و سرگذشت و سیر مفهومی آن وقت نمیگذارد. نه اینکه این دومی را مفروض بگیرد و از آن رد شود، اما خلاصهوار و بیشتر در ذیل شرحِ معاصریت سینهفیلیاست که پای مباحث تاریخی و مفهومی را پیش میکشد. «سینهفیلیا صرفاً در علاقه به سینما یا حتی میل به زیاد فیلم دیدن خلاصه نمیشود. اینها شرط لازم و نه کافی برای سینهفیلیا هستند. نه تنها دیدن، که فکر کردن، خواندن، حرف زدن و نوشتن دربارهی سینما به هر نحوی، فارغ از اینکه چقدر نامتعارف باشند، همگی فعالیتهای کلیدی برای یک سینهفیل هستند. به بیان دیگر، سینهفیلیا مستلزم قسمی دلبستگی فعالانه به گفتمان حول فیلمهاست.
کتاب در همان صفحات نخستینش با ترسیم چنین شِمایی از سینهفیلیا، مستقیم و بیمقدمه سراغِ اَشکال تازهی فیلم دیدن و فرمهای نوظهور نوشتن دربارۀ فیلمها میرود، تا به این سوال پاسخ دهد که در دوران اینترنت و تکنولوژیهای رسانهای جدید، تجربۀ مواجهه با فیلمها و گفتمان حول فیلمها چگونه تجربهای است… شامبو سینهفیلیای معاصر را درون فرهنگ فیلم اینترنتی فرامیخواند و از طریق برشمردن تفاوتهایش با سینهفیلیای کلاسیکِ فرهنگ فیلم پیشاـاینترنتی، نشان میدهد که چه امکانهای تازهای پیش روی سینهفیلهای عصر اینترنت است، که نحوۀ دسترسی آنها به نقدها و فیلمها چه تغییری کرده است، که چه اتفاقی برای توصیف فیلمها و خاطرۀ فیلمها افتاده است، که تماشاگران و منتقدان این عصر از چه ابزارها و مدیومهایی برای شرح مواجههشان با فیلمها میتوانند استفاده کنند.
نظرات کاربران
فاقد نظر کاربران