شفافیت شیطانی

کتاب حاضر بازتاب اندیشه‎های ژان بودریار، جامعه‎شناس معاصر فرانسوی، در خصوص وضعیت کنونی جهان است؛ جهانی که دستخوش تغییرات ژرفی شده است و به تعبیر او جهانی تهی از معناست که مشخصه‎ی آن شبیه‎سازی یا وانمود است. امروزه همه‎ی چیزهایی که به زندگی بشر معنا می‎بخشید و همه‎ی آرمان‎ها و امیدهای او شکلی به خود گرفته که برای ما انسان‎ها تصورناپذیر می‎نمود. همه‎ی چیزهایی که زمانی ما آزادی آن‎ها را جشن می‎گرفتیم، اینک وارد مرحله‎ای شده‎اند که در آن گردش و جابجایی‎های بی‎پایان حکمفرماست. از دیدگاه بودریار، امروزه، دیگر هیچ چیز بر اثر مرگ یا پایان دورۀ فعالیتش از میان نمی‎رود، بلکه همه‎چیز از رهگذر تکثیر، آلوده‎سازی یا شبیه‎سازی نابود می‎شود. بودریار مبنای استدلالش را بر تغییراتی استوار می‎سازد که در چارچوب مدلی مرحله‎ای مطرح شده که او در مورد تصویر بر اساس ارزش آن، تدوین کرده است. بخش دوم کتاب اختصاص به مبحث «خود و دیگری» دارد. بودریار در این بخش، قصد دارد به تبیین از میان رفتن «خود» و این واقعیت بپردازد که ما دیگر قادر به کسب تجربیات دست اول و درک بی‎واسطه از جهان نیستیم. از سوی دیگر، از دست رفتن خودِ مستقل به معنای سلب مسئولیت از خود و تبعیت از دیگری است؛ گویی قرار گرفتن تحت سرکوب، استثمار، تعقیب و کنترل دیگری بهتر از آن است که خود سرنوشتمان را در دستانمان داشته باشیم.