ماهیت و کارکردهای تفکر نقادانه و خلاقانه

رابطۀ میان جنبۀ خلّاقانه و جنبۀ نقادانۀ تفکر غالباً به درستی فهمیده نمی‎شود. این بدفهمی تا حدود زیادی نتیجۀ تصویری است که رسانه‎های گروهی از اشخاصِ خلّاق و نقّاد عرضه می‎کنند. رسانه‎ها همواره شخصِ خلّاق را شبیه یک دانشمند خل‎وضع نشان می‎دهند که قدرت تخیل بالایی دارد و خودجوش، هیجانی، و سرچشمۀ اندیشه‎های نادر است، اما غالباً در عالمی دیگر سیر می‎کند و از واقعیت‎های روزمره فاصله دارد. در عوض، شخص نقّاد را، به غلط، شخصی صرفاً ایرادگیر، شکّاک، منفی‎نگر، خرده‌گیر، انعطاف‎ناپذیر، و عیب‎جو نشان می‎دهند.
در نگاه اول به نظر می‎رسد که تفکر نقادانه و تفکر خلاقانه باهم ارتباطی ندارند یا حتی در تضاد با یکدیگرند. ظاهر قضیه این است که تفکر نقادانه خودآگاه و قابل آموزش است و تفکر خلاقانه ناخودآگاه و غیرقابل آموزش. این دیدگاه کاملاً غلط نیست، اما بهرۀ بسیار اندکی از حقیقت دارد. حقیقتِ نهفته در دیدگاه یادشده این است که هیچ شیوۀ شناخته‎شده و مشخصی برای ایجاد خلاقیت نبوغ‎آمیز در افراد وجود ندارد. با این حال، راه‎هایی برای آموزش همزمان تفکر نقادانه و خلاقانه وجود دارد.
این کتاب رابطۀ میان وجه خلاقانه و وجه نقادانۀ تفکر را بررسی می‎کند و نشان می‎دهد که تفکر نقادانه و خلاقانه نیازمند یکدیگرند. همچنین نشان می‎دهد که ذهن‎های بزرگ در نتیجۀ به کارگیری همزمان تفکر نقادانه و خلاقانه پدید آمده‎اند.