چگونه خونسردی خود را حفظ کنیم

مجموعه‌ی «حکمت باستان برای زندگی امروز» شامل خطابه‌هایی است برآمده از دلِ فلسفه‌ی کلاسیک یونان و روم، در قالبی تازه و با عناوینی امروزی. «حکمت باستان» فلسفه‌ای عملی است برای «زندگی» که در خلق یک انسان فضیلت‌مند می‌کوشد. این فلسفه همانا مقوله‌ای است بیرون از دایره‌ی تنگ گروه‌های علمی دانشگاهی و اصطلاحات فنی دشوارفهم؛ و هسته‌ی اصلی‌اش زیستن بر وفق طبیعت یا، به عبارت بهتر، زیستن بر مبنای «عقل» مندرج در طبیعت است. فلسفه‌ی باستان همگان را خطاب قرار می‌دهد و دامنه‌ی این همگان تا مخاطبان امروز نیز ادامه می‌یابد؛ مخاطبانی که با فروریختن روایت‌های عظیم ایدئولوژیک-مذهبی مشتاق‌اند در چارچوبی این‌جهانی و از طریق عقل انسانی به زندگی‌شان معنا دهند.

خشم هم ناتوان از تسلط بر خویش است، هم آداب‏‎دانی را از یاد می‏‏‎برد، هم دوستی‎ها را نادیده می‏‎گیرد، هم سرسختانه و مصمم آن‎چه را آغازیده خاتمه می‏‎دهد، هم گوش‏‎هایش را به خرد و اندرز بسته است، هم تحرکات صرف برانگیخته‎اش می‏‎سازند و هم به کار تشخیص صحیح و صادق نمی‏‎آید؛ و بیش از همه به عمارتی می‏‎ماند در حال فروپاشی که روی هر چیزی که به آن برخورد می‏‎کند آوار می‏‎شود… خشم این را در بسترش کاردآجین کرد، آن یکی را در میانه‏‎ی مناسک مقدس ضیافت از پای درآورد، دیگری را در برابر دیدگان قاضیان و مردمان تکه‏‎پاره کرد؛ یکی را فرمان داد خونش را برای پدرکشی پسرش بدهد، دیگری را گفت گردن همایونی را به دست برده‏‎ای بسپارد، آن یکی را روی صلیب بند از بندش بگشاید… هیچ هیجانی بیش از خشم مشتاق کین‏‎خواهی نیست و درست به همین سبب به‎هیچ‏‎روی مناسب ستاندن کین نخواهد بود، شتاب‏‎زده و بی‏‎دقت، مانند هر میل طماعی، راه هجوم خویش را سد خواهد کرد.