از داستان بیژن و منیژه تا پایان جنگ دوازده رخ

داستان بیژن و منیژه یکی دیگر از داستان‎های عاشقانه‎ی شاهنامه است. بیژن، پهلوان ایرانی، برای کُشتن گرازهایی که کشاورزان را به ستوه آورده‎اند، به توران می‎رود و به عشق منیژه، دختر افراسیاب، گرفتار می‎شود و در این عشق به اسارت تورانیان درمی‎آید. او در چاهی عمیق زندانی می‎شود و رستم به نجاتش می‎آید.
داستان جنگ دوازده رخ یکی از داستان‎های قدرتمند شاهنامه است. مکافات موضوعی است که در شاهنامه بسیار بر آن تأکید شده است. هرکس هر عملی مرتکب شود، ناچار از دریافت مکافات یا پاداش عمل خود است. در این داستان پهلوانان تورانی، که در ریختن خون سیاوش گناهکار بوده‎اند، مکافات عمل‎شان را می‎بینند.

فردوسی بزرگ‎ترین حماسه‎سرای ایران است و سروده‎اش، شاهنامه، بخش مهم هویت فرهنگی ایرانیان. برای اینکه عظمت کار فردوسی را بدانیم باید به دوران او نگاهی بیندازیم. در زمانی که فرهیختگان ایرانی به زبان عربی می‎‎نگاشتند و عربی‎دانی سبب تفاخر اهل علم و ادب بود، فردوسی شاهنامه را به زبان فارسی سرود.
شاهنامه براساس داستان‎هایی باستانی سروده شده، اما فردوسی داستان‎ها را گسترش داده و با افزون دیدگاه‎های خود اثری تازه آفریده که زبانی ساده دارد. خواننده در کشاکش داستان‎های شاهنامه با پهلوانان زندگی می‎کند؛ با پیروزی‎شان احساس پیروزی می‎کند و در اندوه و شادی با آن‎ها همراه می‎شود.