انسان دوستی و خشونت

آیا خشونت قادر است فراتر از خود برود و در میان انسان‎ها مناسبات انسانی برقرار کند؟
ترجمه‎ی کتاب انسان‎دوستی و خشونت اثر موریس مرلوپونتی، نزدیک به 50 سال پس از انتشار اولیه‎ی آن و همچنین پس از فروپاشی اتحاد شوروی در وهله‎ی نخست شاید سوال برانگیز باشد. اما بسیاری از سوال‎ها و مسائلی که با انقلاب 1917 در روسیه مطرح شدند و چندین دهه مورد بحث روشنفکران سوسیالیست و غیرسوسیالیست در سراسر جهان قرار داشتند، کماکان و حتی در کشور ما، مستقیم و غیرمستقیم، مطرح و مورد جدل هستند و خواهند بود. به ویژه به این دلیل که انقلاب در روسیه و انقلاب‎های دیگر نیز موفق به پاسخ‎گویی قطعی به آن‎ها نشدند و فرآیند انقلاب روسیه بر پیچیدگی پرسش‎ها و تنوع آن‎ها افزود. فروپاشی اتحاد شوروی بسیاری از این مباحث و مباحث مطرح در دوره‎ی پیش از انقلاب 1917 را مجددا مطرح می‎کند. از جمله موضوع خود انقلاب روسیه و بحث‎هایی که در آن زمان بین جناح‎های مختلف مطرح بود. شکست تجربه‎ی «سوسیالیسم واقعا موجود» ذهن جستجوگر را به بررسی عمیق در جدل‎های آن زمان وامی‎دارد. بی‎تردید برداشته شدن بختک اتحاد شوروی از روی اندیشه‎ها و جنبش‎های سوسیالیستی و آزادی‎خواه باید به فال نیک گرفته شود.