بینایی و مدرنیته

کتاب حاضر با طرح مسئله‎‏ی بینایی، از طریق مطالعه‎‏ی سیر تکوین مشاهده‏‎گر مدرن، چارچوبی تاریخی از دوره‏‎ای ترسیم می‏‎کند که بینایی مبدل به مسئله‏‎ی فلسفی جدیدی شد که گسست تاریخی سازنده‏‎ای را در ادراک بصری نمایان می‏‎کرد. اینجا تبیینی از نحوه‏‎ی پیدایش و قوام یافتن سوژه‏‎ی مشاهده‏‎گر به منظور روشن ساختن ریشه‏‎های فرهنگ بصری مدرن ارائه می‏‎شود؛ مشاهده‏‎گری که در نیمه‏‎ی نخست قرن نوزدهم پدید آمد و، ضمن بدل شدن به موضوع مطالعات علمی و قرار گرفتن در معرض سنجش‏‎های کمی، آماج روابط قدرت و شیوه‏‎های نوظهور مدیریت اجتماعی بود. درک چنین سوژه‏‎ای مستلزم بازنگری در پیوندهای متعاقبش با دیگر صورت‏‎های سوبژکتیویته است که طی همان قرن فرد را در مقام شهروند، کارگر، دانش‎آموز، بیمار، مجرم و نظایر آن تعریف می‏‎کرد. به این ترتیب، گره خوردن روش‏‎های نظارت و مدیریت اجتماعی با ابداعات و دستاوردهای بصری قرن نوزدهم، یعنی با فرایندی که در کل می‏‎تواند به مدرن شدن بینایی تعبیر شود، از تحول همه جانبه‏‎ای خبر می‏‎دهد که به شکل‏‎های تازه‏ای از دیدن، و به ظهور تلقی جدیدی از بینایی منجر شده است که عادت‏‎ها و تجربه‏‎های بصری امروزی‏مان بر پایه‏‎ی آن‏‎ها استوارند. این کتاب شرح و تبیینی تبارشناسانه از همین فرایند مدرن شدن بینایی است.