فلسفه داستایفسکی

شخصیت‌های رمان‎های داستایفسکی با گذشت زمان از ما دور نمی‎شوند؛ پیر نمی‎شوند، به قلمرو اثیری الهگان هنر کوچ نمی‎کنند… آنها در شب‎های بیخوابی و تاریک بر در می‎کوبند، به بالینمان می‎آیند و ما را به گفتگوهای پر تشویش می‎کشانند. با هر تپش قلبمان داستایفسکی به ما می‎گوید: «آری، می‎دانم؛ و بیش از آن هم می‎دانم.» او با نگاه خیرۀ نافذ و مرموزش همواره در برابر ما می‎ایستد، این راهنمای هشیار و تیزبین روح ما، و همزمان هم ما را هدایت می‎کند هم می‎پایدمان.