ما چگونه ما شدیم

هرگاه سخن از مقوله‎ای به عقب ماندگی – ولو در محال روشنفکری و آکادمیک – به میان می‎رود – بلافاصله اذهان به سوی نقش استعمارگران، امپریالیست‎ها و مهره‎ها و عوامل سرسپرده‎ی روس و انگلیس و جلوگیری از به ثمر نشستن استعدادهای لایزال خفته در این سرزمین متوجه می‎شود و توطئه‎های دشمنان این آب و خاک عامل اصلی عدم پیشرفت و عقب ماندگی ایران محسوب می‎شود. ما چگونه ما شدیم از معدود تلاش‎هایی است که به جای پرداختن به نظریه‎ی مشهور (و البته پرطرفدار) توطئه، بدون رفع اتهام و غسل تعمید استعمارگران و عوامل خارجی، سبب اصلی را در داخل این سرزمین و در میان عوامل تاریخی و جغرافیایی خاص ایران جستجو می‎کند و توطئه‎ها و دسیسه‎های عوامل خارجی را نه علت که معلول عقب ماندگی ایران می‎داند.
بی‎گمان کمبود منابعی که با چنین رویکردی به این موضوع نگریسته باشند در کنار روان بودن متن و پرهیز از کلیشه‎های رایج شده‎است کتابی که اینک در اختیار شماست پس از پانزده چاپ هنوز مورد توجه پژوهشگران و علاقمندان به تاریخ قرار گیرد.