پنجاه متفکر کلیدی توسعه

کتاب پنجاه متفکر کلیدی توسعه را می‎توان نوعی دانشنامۀ توسعه نامید. شاخص‏ترین و در عین حال متنوع‎ترین اندیشمندان حوزۀ توسعه در این کتاب معرفی شده‎اند. در میان آن‎ها اقتصاددانان و مدیران بلندپایه و بین‎المللی، سیاستمداران و دولتمردانی از کشورهای جهان اول تا جهان سوم، رهبران بزرگ سیاسی و نظریه‎پردازان دانشگاهی به چشم می‎آیند. یکی سوسیالیست و مارکسیست و دیگری نئولیبرالیست و باورمند به سرمایه‎داری است؛ یکی از منظر منطقه‏ای و بومی می‎خواهد راه توسعه را هموار کند و دیگری از راه نهادها و مؤسسات اداری و مالی بین‎المللی؛ یکی توسعه را در ستیز میان جهان اول و سوم و دیگری در آشتی و همکاری میان این دو جستجو می‎کند؛ یکی دغدغه‎اش در نظر گرفتن اصول فمینیستی در برنامه‎های توسعه است و دیگری گمان می‏کند توجه به اصول بوم‎شناختی و زیست‎محیطی اساس ایجاد یک برنامۀ توسعۀ پایدار است.
خواننده پس از مطالعۀ این کتاب از گستردگی دیدگاه‏ها و نظریه‎های توسعه به شگفت می‎آید، اما می‎تواند مطمئن باشد برای هر رویکرد قابل تصوری از توسعه‎گرایی، سرنخ‏هایی مهم در این کتاب یافت می‎شود. متفکرانی از چهار گوشۀ جهان و از نگرش‎های مختلف و هر یک با کوله‎باری از تجربه‎های سیاسی و اداری در متنوع‎ترین کشورهای دنیا راه‎های توسعه را ترسیم می‏کنند. خوانندۀ ایرانی می‎تواند با این پرسش که به راستی چه راهی برای توسعۀ ایران، چه از جهت ملی و چه به لحاظ منطقه‎ای، مناسب است، با نگاهی تطبیقی به مباحث و نمونه‎های مطرح‎شده در کتاب، به گمانه‎زنی دربارۀ امروز و فردایمان بپردازد.