چگونه امپراتوری پلید شویم

مجموعه‌ی «حکمت باستان برای زندگی امروز» شامل خطابه‌هایی است برآمده از دلِ فلسفه‌ی کلاسیک یونان و روم، در قالبی تازه و با عناوینی امروزی. «حکمت باستان» فلسفه‌ای عملی است برای «زندگی» که در خلق یک انسان فضیلت‌مند می‌کوشد. این فلسفه همانا مقوله‌ای است بیرون از دایره‌ی تنگ گروه‌های علمی دانشگاهی و اصطلاحات فنی دشوارفهم؛ و هسته‌ی اصلی‌اش زیستن بر وفق طبیعت یا، به عبارت بهتر، زیستن بر مبنای «عقل» مندرج در طبیعت است. فلسفه‌ی باستان همگان را خطاب قرار می‌دهد و دامنه‌ی این همگان تا مخاطبان امروز نیز ادامه می‌یابد؛ مخاطبانی که با فروریختن روایت‌های عظیم ایدئولوژیک-مذهبی مشتاق‌اند در چارچوبی این‌جهانی و از طریق عقل انسانی به زندگی‌شان معنا دهند.

قدرت سرشت حقیقی امپراتوران را عیان کرد. بر خصیصه‎ها و رذیلت‎هایی پرتو افکند که به افسانه‎ها پهلو می‎زدند. این خصیصه‎ها همواره جزئی از سرشت آنان بوده‎اند. سوئتونیوس نویسنده‎ی این رساله‎ی کوچک شارح زندگی امپراتوران بود ولی هدفش به ثبت گزارش‎های تکراری از رویدادهای مهم تاریخ محدود نمی‎شد. او می‎خواست خواننده‎ها به سیرت واقعی امپراتوران در زندگی خصوصی و اجتماعی‎شان پی ببرند. هرچند سوئتونیوس از سیاست عمومی امپراتور، بازی‎ها و نمایش‎ها و طرح‎های ساخت‎وساز او سخن می‎راند، درعین‎حال از خانواده و دوستان او، از شوخ‎طبعی و سرگرمی‎های او، تشریفات مذهبی، وضعیت جسمانی، سر و شکل و حتی عادات او هنگام خواب نیز می‎گوید، و مقارن با آن به وصف نخوت و گستاخی او، بیدادگری او، کامجویی‎های افراطی او، اسراف و زیاده‎خواهی او نیز می‎پردازد. همین باعث می‎شود سوئتونیوس جزئیاتی را ترسیم کند که شاید ردیف کردن آن‎ها در روایتی خطی ناممکن باشد. سوئتونیوس، باوجود دقت وافری که در گردآوری و تنظیم جزئیات زندگی امپراتوران به خرج می‎داد، بر آن نبود تا صرفاً تصویری مبتنی بر شواهد به دست دهد. او از بیان آن‎چه خودش هم می‎دانست شایعه‎ای بیش نیست ابایی نداشت. می‌نویسد:«نرون قدغن کرده بود که هنگام آواز خواندنش کسی تماشاخانه را ترک کند، از این‎رو معروف است که برخی زنان در حین اجزا زایمان می‎کردند!» کالیگولا تا حدی شیفته‎ی اسب تیزپای خود اینکیتاتوس، بود که یک عمارت، چند برده و اثاثیه‎ای به او اختصاص داد و «حتی گفته شده که تصمیم داشت آن را مقام کنسولی ببخشد.» این توصیفات خیره‏کننده، حتی اگر محرز شود شایعه هستند، برای همیشه در یاد خواننده نقش خواهند بست. آن‎ها کم‏وبیش همتایان کاریکاتورهای سیاسی مدرن هستند.