چرخدنده

انتشارات روشنگران فعالیت انتشاراتی خود را با چاپ كتاب (فیلم‌نامه) چرخ‌دنده، اثر ژان پل سارتر آغاز كرد. این اثر نخست با نام «دست‌های آلوده» به بازار آمد. اما در پی چاپ كتاب دست‌های آلوده اثر آلبر كامو، سارتر نام كتاب را به چرخ‌دنده تغییر داد. فیلم‌نامه، داستانی خیالی از یك انقلاب خیالی در مكانی خیالی (شاید در یكی از كشورهای امریكای لاتین) در زمانی نامعلوم است. حكایت یك انقلاب بربادرفته و بس آرزوهای تباه‌شده. سارتر در «چرخ‌دنده» این سوال اساسی را مطرح‌ می‌كند كه در رهبری انقلابی و رهبری سیاسی، چه كس یا كسانی دست‌هایشان آلوده می‌شود و چه كسانی با دست‌های پاك باقی می‌مانند؟ جواب او این است: آن كس كه وارد عرصه عمل می‌شود، خواسته یا ناخواسته آلوده می‌شود و تنها آنان كه هیچ كاری نمی‌كنند، می‌توانند بعدها به پاكی خود ببالند…